Bu kapsamlı rehberde, sıfırdan e-ticaret sitesi kurma sürecinin tüm detaylarını adım adım ele alıyoruz. Online satış mağazanızı yayına almadan önce ve sonra izlemeniz gereken yol haritasını, zaman ve emek kaybetmeden en verimli şekilde ilerlemenizi sağlayacak şekilde düzenledik. Planlı bir başlangıç, ileride karşılaşabileceğiniz teknik ve operasyonel zorlukları en aza indirgeyecek, e-ticaret portalınızı sağlam temeller üzerine inşa etmenizi sağlayacaktır.
Kontrolsüz ve aceleci adımlar, geri dönüp düzeltmek zorunda kalacağınız iş yükü yaratır. Bu makale, yeni e-ticaret sitesi nasıl kurulur sorusuna yanıt verirken, süreci 8 mantıklı adıma bölerek sistematik, kolay ve hızlı bir şekilde faaliyete geçmenizi hedefler. Örneğin, ürün ve kategori yapınızı netleştirmeden site haritanızı Google'a göndermeniz, sonradan yapacağınız URL değişiklikleri nedeniyle aynı işlemi tekrarlamanıza sebep olabilir.
İÇİNDEKİLER
1) Firma Bilgilerinin Tanımlanması
E-ticaret portalınız aktif edilir edilmez atmanız gereken ilk ve en kritik adım, e-ticaret firma bilgilerinin eksiksiz şekilde tanımlanmasıdır. Bu işlem, e-ticaret yönetim panelinizdeki "Firma Bilgileri" veya "İletişim Ayarları" kısmından gerçekleştirilir. Burada firma adı, adres, telefon numarası, vergi bilgileri ve e-posta adresi gibi temel iletişim kanallarınızı doğru bir şekilde girmelisiniz.
Bu bilgiler, müşterilerinizin size güven duyması ve resmi prosedürlerde sorun yaşamaması için hayati öneme sahiptir. Aynı zamanda, "Hakkımızda" ve "İletişim" sayfalarınızın içeriğini de otomatik olarak besleyecektir. Bu adımı atlamak, profesyonellikten uzak bir görünüme ve potansiyel müşteri kaybına yol açabilir.
Firma bilgilerinizi kaydettikten sonra, bir sonraki önemli adım logonuzu yüklemektir. Logonuzu, yönetim panelinde belirtilen alandan (genellikle "logo.png" veya benzeri bir isimle) yükleyin. Logonuzun, kullandığınız temanın header (üst kısım) bölümünde ayrılan alana orantılı bir şekilde sığdığından emin olun.
Eğer logo yüklendikten sonra boyut veya oranlarda bozulma oluyorsa, bu genellikle logo dosyasının piksel boyutlarının tema gereksinimleriyle uyuşmamasından kaynaklanır. Bu durumda, logonuzu tema ölçülerine uygun şekilde yeniden düzenlemek veya teknik destek ekibinden "header" yükseklik ve genişlik değerlerini logo için optimize etmelerini talep etmek en doğru çözüm olacaktır.
2) Ürün Kategorilerinin Açılması ve Yapılandırılması
Proticaret gibi bir e-ticaret sitesi kurma platformu ile çalışmaya başladığınızda, sistem genellikle demo ürünler ve kategorilerle birlikte gelir. Bu demo verileri, kendi kategorilerinizi oluşturup yapılandırmadan önce silmemelisiniz. Önceliğiniz, kendi ürün envanterinizi yansıtan mantıklı ve kullanıcı dostu bir kategori ağacı oluşturmak olmalıdır. Ürün kategorileri nasıl açılır sorusunun cevabı, iyi planlamayla başlar.
Ana kategorileriniz (birinci seviye), işletmenizin genel ürün konseptini net bir şekilde yansıtmalıdır. Örneğin, "Elektronik", "Ev & Yaşam", "Giyim" gibi. Kategori ağacınızı, istisnai durumlar dışında en fazla 3 seviyede (1 ana kategori, 2 alt kategori) tutmanız şiddetle önerilir. Bu yapı, kullanıcıların çok fazla tıklama yapmadan veya karmaşık menüler arasında kaybolmadan istediği ürüne ulaşmasını sağlar.
Derin ve dallı budaklı kategori yapıları, kullanıcı deneyimini olumsuz etkilemekle kalmaz, arama motorları için de site yapısını anlaması zor bir hale getirebilir. Basit ve sığ bir hiyerarşi, hem SEO hem de kullanıcı navigasyonu açısından çok daha etkilidir. Kategori isimlerini seçerken, hedef kitlenizin arama alışkanlıklarını göz önünde bulundurun.
Kategorilerinizi oluştururken, her bir kategori için benzersiz ve açıklayıcı bir açıklama yazmayı unutmayın. Bu açıklamalar, kategori sayfalarının arama motoru sonuçlarındaki çekiciliğini artıracak ve kullanıcıların sayfanın içeriğini anlamasına yardımcı olacaktır. Ayrıca, kategori URL'lerinin Türkçe karakter içermeyen, kısa ve anlaşılır (SEO uyumlu) bir yapıda otomatik olarak oluştuğundan emin olun.
3) Ürünlerin Açılması ve Yapılandırılması
Kategori yapınız hazır olduğunda sıra, e-ticaret yapılandırma sürecinin en önemli öğelerinden biri olan ürünleri eklemeye gelir. Daha önce de belirttiğimiz gibi, demo ürünleri, kendi ürünlerinizden en az 10-15 tanesini ilgili kategorilere eklemeden silmeyin. Bu, sitenizin boş görünmesini engeller ve kategori-ürün ilişkisini test etmenize olanak tanır.
Ürün eklerken dikkat edilmesi gereken en kritik noktalardan biri, ürün görsellerinin tutarlılığıdır. Tüm ürün fotoğraflarınızın aynı veya çok yakın boyutlarda ve yüksek çözünürlükte olması, mağaza sayfanızın profesyonel ve düzenli bir görünüm kazanmasını sağlar. Görsellerin boyutlandırılmasıyla ilgili teknik bir sorun yaşıyorsanız, Proticaret sisteminde bulunan "Product Image Fix Width" gibi otomatik düzenleme seçeneklerini aktif edebilirsiniz.
Ürün isimlendirmesi, e-ticaret sitesi için SEO ayarları nasıl yapılır sorusunun temel taşlarından biridir. Ürün adlarınızı, müşterilerinizin arama motorlarında veya pazaryerlerinde nasıl arattığını düşünerek belirleyin. "Google Anahtar Kelime Planlayıcı" gibi araçlardan arama hacimlerine bakmak size yol gösterecektir. Örneğin, "siyah deri cüzdan" yerine "Erkek Siyah Deri Kartlık Cüzdan" gibi daha açıklayıcı ve aranan bir isim kullanın.
Ürün açıklamaları, satışı doğrudan etkileyen bir diğer unsurdur. Kopyala-yapıştır veya çok kısa açıklamalar yerine, ürünün özelliklerini, avantajlarını, boyut/kullanım bilgilerini ve müşteriye sağlayacağı faydayı anlatan özgün metinler yazın. Ürünlerinizi birden fazla ilgili kategori ile ilişkilendirebilir, anasayfadaki "Ürün Vitrini" modüllerinde hangi kategorilerin görüneceğini ve her birinde kaç ürün listeleneceğini yönetim panelinden kolayca ayarlayabilirsiniz.
4) Görsel Düzenlemeleri (Slider, Banner, Poster v.b.)
Bir e-ticaret sitesi kurma projesinde, kullanıcı deneyimini ve marka algısını şekillendiren en önemli unsurlardan biri de görsel tasarımdır. Proticaret temaları, ana sayfanızda slider (kaydırıcı), banner (afiş) ve poster alanları ile birlikte gelir. Bu görseller, ziyaretçilerinize ilk izlenimi verir ve kampanyalarınızı duyurmak için hayati bir rol oynar.
Kullandığınız temaya ait orijinal PSD (Photoshop) dosyaları genellikle "uploads/poster" gibi bir klasörde bulunur. Bu dosyaları indirerek, üzerinde kendi metinlerinizi, ürün görsellerinizi ve renk tonlarınızı kullanarak değişiklik yapabilirsiniz. Ancak, temanın genel tasarım diline (font çeşidi, renk paleti, boşluklar) sadık kalmanız önerilir.
Tasarım konusunda deneyiminiz yoksa, bu işi grafik tasarım bilgisi olan birine yaptırmanız, sitenizin kaliteli ve tutarlı bir görünüme kavuşmasını sağlayacaktır. Amatörce hazırlanmış, pikselleşmiş veya orantısız bannerlar, marka itibarınıza zarar verebilir. Slider'ınızda çok fazla yazı kullanmaktan, karmaşık animasyonlardan ve yavaş yüklenen büyük dosyalardan kaçının.
Görsel düzenlemeleri, sitenizin diğer tüm içeriksel yapılandırmaları tamamlandıktan sonra yapmanız daha doğrudur. Çünkü bannerlarınızda vurgulamak istediğiniz ana ürün kategorileri veya kampanyalar, ancak ürünleriniz sisteme girildikten sonra netlik kazanır. Mobil cihazlarda görsellerinizin nasıl görüneceğini mutlaka test edin ve gerekiyorsa mobil uyumlu alternatif versiyonlar hazırlayın.
5) İçerik Sayfalarının Düzenlenmesi
Profesyonel bir e-ticaret portalınızı yayınlamak, sadece ürün satmak değil, aynı zamanda yasal sorumluluklarınızı yerine getirmek ve müşterinize güven vermek anlamına gelir. Kanun ve tüketici yönetmelikleri, e-ticaret sitelerinin belirli bilgileri açıkça sunmasını zorunlu kılar. Bu bilgiler genellikle sitenin en alt kısmında (footer) bulunan "İçerik Sayfaları"nda yer alır.
Bu sayfalar, müşteri ilişkilerinizin yasal çerçevesini oluşturur. "Mesafeli Satış Sözleşmesi", "İade ve Değişim Koşulları", "Gizlilik Politikası", "Kullanım Koşulları" ve "Teslimat Bilgileri" sayfalarını mutlaka kendi iş modelinize, ödeme-kargo seçeneklerinize ve yasal gerekliliklere uygun şekilde düzenlemelisiniz. Hazır şablon metinleri olduğu gibi bırakmak büyük risk taşır.
Bu sayfaları düzenlemek tamamen sizin sorumluluğunuzdadır. İade süreniz 14 gün mü yoksa 30 gün mü? Hangi kargo firmalarıyla anlaşmanız var? Hangi durumlarda ücret iadesi yapıyorsunuz? Tüm bu soruların cevapları, şeffaf ve anlaşılır bir dille bu sayfalarda belirtilmelidir. Eksik veya yanıltıcı bilgi, tüketici şikayetlerine ve yasal yaptırımlara yol açabilir.
İçerik sayfalarınızı sadece bir yükümlülük olarak görmeyin. Net, anlaşılır ve müşteri lehine hazırlanmış bir "İade Politikası", aslında alışveriş yapma riskini azaltarak satışları artıran bir güven unsurudur. Bu sayfaların tasarımının da sitenizin genel temasıyla uyumlu olmasına, mobilde doğru görüntülendiğine ve kolay okunabildiğine dikkat edin.
6) E-Ticaret Portalınızın Gözden Geçirilmesi
İlk beş adımı tamamladığınızda, siteniz temel anlamda yayına hazır hale gelir. Ancak, bu aşamada herhangi bir büyük tasarımsal değişikliğe (banner/slider dışında) girişmeden önce, mevcut halini kapsamlı bir şekilde test etmeniz ve gözden geçirmeniz gerekir. Bu test, işlevsel hataları, kullanıcı deneyimi aksaklıklarını ve görsel tutarsızlıkları ortaya çıkarmanızı sağlar.
Bir kontrol listesi hazırlayarak aşağıdaki adımları tek tek inceleyin:
- ✓ Tüm sayfalar (anasayfa, kategori, ürün, içerik) doğru görüntüleniyor mu?
- ✓ Menüler ve bağlantılar (linkler) doğru çalışıyor mu?
- ✓ Ürün filtreleme ve sıralama işlevleri çalışıyor mu?
- ✓ Sepete ekleme, sepeti güncelleme ve ödeme sayfasına ilerleme sorunsuz çalışıyor mu?
- ✓ Siteniz farklı tarayıcılarda (Chrome, Firefox, Safari) ve özellikle mobil cihazlarda uyumlu görünüyor mu?
- ✓ Formlar (iletişim, bülten aboneliği) çalışıyor mu?
Bu inceleme sırasında, ürün resimlerinin veya isimlerinin bulundukları alana sığmadığını, satırda görünen ürün sayısının fazla geldiğini görebilirsiniz. Bu gibi küçük ama önemli tasarımsal ayarlamalar için Proticaret teknik destek ekibiyle iletişime geçebilirsiniz. Bu tarz küçük müdahaleler genellikle ek bir ücret gerektirmez ve sitenizin kullanılabilirliğini büyük ölçüde artırır.
Gözden geçirme aşamasını atlamayın. Canlı yayındaki bir sitede müşteriler tarafından karşılaşılan her hata, potansiyel bir satış kaybı ve itibar zedelenmesi demektir. Temel ihtiyaçlar dışında özelleştirme taleplerinizi ise, site biraz deneyimlendikten ve kullanıcı geri bildirimleri aldıktan sonra daha net bir şekilde belirleyebilirsiniz.
7) Sitenizin Google Servislerine Kayıt Edilmesi
Siteniz kullanıcılar için hazır olduğuna göre, şimdi sıra onu dünyaya, yani arama motorlarına tanıtmaya geldi. Bu süreç, Google'a site kaydetme ve izleme araçlarını entegre etme adımlarını içerir. Ancak önemli bir uyarı: Ürün ve kategori isimlerinizde (dolayısıyla URL'lerde) değişiklik yapmayı planlıyorsanız, bunları kesinlikle bu kayıt işleminden önce yapın. Aksi takdirde, Google dizinindeki eski linkler geçersiz hale gelir.
İlk adım, Google Search Console'a (eski adıyla Web Yönetici Araçları) giriş yaparak sitenizi yeni bir "mülk" olarak eklemektir. Google, size bir HTML doğrulama dosyası veya meta etiket kodu verecektir. Bu doğrulama yöntemlerinden birini seçip, talimatları izleyerek sitenizin sahipliğini kanıtlamalısınız. Bu araç, sitenizin Google'daki performansını izlemenin temelidir.
Doğrulama işleminin ardından, site haritası oluşturma işlemine geçilmelidir. Site haritası (sitemap), sitenizdeki tüm önemli sayfaların listesini içeren, arama motoru tarayıcılarına rehberlik eden bir dosyadır. Proticaret, bu dosyayı genellikle otomatik olarak "alanadiniz.com/sitemapseo.aspx" gibi bir adreste oluşturur ve günceller. Bu bağlantıyı, yönetim panelinizdeki "Site Haritası" veya "SEO Ayarları" bölümünde bulabilirsiniz.
Oluşturulan site haritası bağlantısını, Google Search Console'daki "Site Haritaları" bölümüne ekleyin. Son olarak, kullanıcı davranışlarını analiz etmek için Google Analytics'i (veya GA4) entegre edin. Proticaret yönetim panelinde, size verilen "İzleme Kimliği"ni (Tracking ID) veya global site etiketi kodunu ilgili alana yapıştırmanız yeterlidir. Bu adımlar, sitenizin organik trafik kazanması için atılmış ilk somut adımlardır.
8) Arama Motoru Optimizasyonu (SEO)
Artık siteniz canlı ve Google tarafından biliniyor. Sıra, onu hedef kitlenizin aramalarında daha üst sıralara taşıyacak olan e-ticaret SEO ayarlarını derinlemesine yapılandırmaya geldi. SEO, tek seferlik bir ayar değil, sürekli bir iyileştirme sürecidir, ancak temel yapılandırma kritik öneme sahiptir. Proticaret, her sayfa, kategori, marka ve ürün için ayrı ayrı SEO alanları (meta başlık, meta açıklama, SEO dostu URL) girmenize olanak tanır.
Eğer bu alanları elle doldurmazsanız, sistem genellikle ürün adı veya kategori adını kullanarak otomatik bir meta başlık oluşturacaktır. Ancak bu, her zaman en optimize edilmiş sonucu vermez. Elle yapılandırma, her sayfa için benzersiz, çekici ve anahtar kelime açısından zengin başlıklar ve açıklamalar yazmanıza olanak tanır. Meta başlık ve açıklama, arama sonuçlarındaki "mavi başlık" ve "siyah açıklama" metinleridir; tıklanma oranınızı doğrudan etkiler.
Ürün sayfalarınızda SEO'yu güçlendirmek için şu ipuçlarını uygulayabilirsiniz: Ürün açıklamalarınızı zenginleştirin, "H1" etiketinin sadece ürün adını içerdiğinden emin olun, yüksek kaliteli ve optimize edilmiş görseller kullanın (dosya adı ve "alt" etiketi anahtar kelime içermeli), ve sayfa hızınızı yüksek tutun. Ayrıca, "breadcrumb" (sayfa yolu navigasyonu) gibi kullanıcı deneyimi öğeleri de dolaylı olarak SEO'ya katkı sağlar.
Teknik SEO açısından, Search Console'da "URL Denetleme" aracını düzenli olarak kullanarak dizine eklenme sorunlarını tespit edin. Mobil uyumluluk, güvenli bağlantı (HTTPS) ve hızlı sayfa yükleme süreleri, Google'ın sıralama algoritmalarında giderek daha fazla ağırlık kazanan faktörlerdir. Bu ücretsiz e-ticaret kurulum rehberi, size sağlam bir başlangıç noktası sunar, ancak SEO yolculuğunuz asla bitmeyecektir; sektörünüzdeki trendleri ve algoritma güncellemelerini takip etmeye devam edin.
Sonuç
Bu kapsamlı rehberde, sıfırdan başarılı bir e-ticaret sitesi kurma ve yapılandırma sürecini, plansız ilerlemenin yol açacağı zaman ve emek kaybından kaçınarak, 8 mantıklı adımda ele aldık. E-ticaret yapılandırma sürecinin özü, acele etmemek ve her adımı, bir sonrakine sağlam bir zemin hazırlayacak şekilde tamamlamaktır. Firma bilgilerinizin eksiksiz tanımlanmasıyla başlayan bu yolculuk, kullanıcı dostu kategori ve ürün yapılandırmasından, yasal zorunlulukların yerine getirilmesine, teknik kontrollerden nihayetinde Google'a site kaydetme ve kapsamlı SEO çalışmalarına uzanır.
Unutmayın ki canlıya alınan bir site, geliştirilmeye ve iyileştirilmeye açık dinamik bir varlıktır. Başlangıçtaki bu sistematik yaklaşım, ileride yapacağınız güncellemeleri ve ölçeklendirmeleri çok daha sorunsuz hale getirecektir. Müşteri geri bildirimlerini dikkatle dinleyin, analiz araçlarındaki verileri düzenli olarak inceleyin ve sektörünüzdeki yeniliklere ayak uydurun. Proticaret, bu süreç boyunca ihtiyaç duyduğunuz teknik altyapıyı ve esnekliği sunar, ancak sitenizin nihai başarısı sizin özveriniz ve stratejik planlamanızla şekillenecektir.
Sıkça Sorulan Sorular
E-ticaret başlangıç paketleri nelerdir? Detaylarında hangi özellikler vardır?
E-ticaret başlangıç paketleri, özellikle yeni başlayan girişimciler için uygun fiyatlarla sunulan paketlerdir. Bu paketler genellikle temel e-ticaret işlevlerini içerir, örneğin ürün listeleme, ödeme entegrasyonları, kargo çözümleri, kullanıcı yönetimi ve SEO uyumlu yapı gibi. Ayrıca, başlangıç paketlerinde genellikle sınırlı sayıda ürün ekleme ve temel destek hizmetleri bulunur. Eğer büyüyen bir işletme iseniz, daha gelişmiş paketler tercih edilebilir, çünkü bunlar daha fazla özellik ve entegrasyon sunar.
B2B e-ticaret yazılımı fiyatları nelerdir?
B2B e-ticaret yazılımı fiyatları, yazılımın sunduğu özelliklere, ölçeğe ve kullanıcı sayısına göre değişir. Genellikle, başlangıç seviyesinde bir yazılım 30.000 TL ile 50.000 TL arasında olabilir. Daha büyük ölçekli ve gelişmiş özellikler sunan yazılımlar ise 50.000 TL'den başlayıp 500.000 TL'ye kadar çıkabilir. Yazılım fiyatları, entegrasyon ve kişiselleştirme ihtiyaçlarına göre değişkenlik gösterebilir.
C2C pazaryeri yazılımı nasıl olmalı?
C2C pazaryeri yazılımı, bireylerin birbirlerine ürün sattığı platformların yönetimini sağlayan yazılımdır. Bu yazılım, kullanıcı dostu arayüz, güvenli ödeme sistemleri, müşteri ve satıcı yönetim araçları, ürün listeleme ve ödeme entegrasyonu gibi özellikler sunar. C2C pazaryeri yazılımı, alıcı ve satıcılar arasında güvenli ve verimli ticaretin yapılmasını sağlar.
Proticaret pazaryeri yazılımı ve e-ticaret paketi fiyatları listesi nasıl ulaşırım?
Proticaret pazaryeri yazılımı ve e-ticaret paketi fiyatları listesi, Proticaret'in web sitesinde yer alan fiyatlandırma sayfasında bulabilirsiniz. C2C paketi ve fiyat listesi sayfasında, farklı paket seçenekleri ve sunulan özellikler hakkında detaylı bilgiler yer alır. Ayrıca, Proticaret'in müşteri hizmetleriyle iletişime geçerek, özel talep ve ihtiyaçlarınıza göre özelleştirilmiş fiyat teklifi alabilirsiniz.
E-ticaret için sosyal medya nasıl kullanılır?
E-ticaret için sosyal medya, markanızın çevrimiçi görünürlüğünü artırmak, müşteri kitlesi oluşturmak ve satışları artırmak için kullanabileceğiniz güçlü bir araçtır. Facebook, Instagram, Twitter, LinkedIn, TikTok gibi platformlar üzerinden düzenli olarak içerik paylaşmak, promosyonlar yaparak takipçi kitlenizi büyütmek mümkündür. Ürün tanıtımları, müşteri yorumları, influencer işbirlikleri ve canlı yayınlar gibi etkinliklerle sosyal medya pazarlamanızı güçlendirebilirsiniz. Ayrıca, sosyal medya üzerinden doğrudan satış yapabileceğiniz e-ticaret entegrasyonları da bulunmaktadır. Sosyal medya stratejisi, e-ticaret markanızın hedef kitlesine ulaşmasını ve etkileşimini artırmasını sağlar.
E-ticaret ile dropshipping nasıl yapılır?
E-ticaret ile dropshipping, stok tutmadan çevrimiçi satış yapmanızı sağlayan bir iş modelidir. Dropshipping’de, ürünleri doğrudan tedarikçiden alır ve müşteriye gönderirsiniz. Bu iş modelinin avantajı, depo yönetimi ve stoklama gibi operasyonel yüklerden kurtulmanızdır. Dropshipping işine başlamak için doğru tedarikçiyi bulmanız, güvenli ödeme sistemleri ve hızlı kargo çözümleri sunmanız gerekmektedir. Ayrıca, dropshipping işinizi başarıya ulaştırmak için etkili bir pazarlama stratejisi, SEO ve sosyal medya reklamları gibi dijital araçları kullanmalısınız.
E-ticaret hostingi nedir?
E-ticaret hostingi, online mağazaların web sitesi dosyalarını barındıran sunucu hizmetidir. Bu hosting türü, e-ticaret sitelerinin hızlı, güvenli ve sürekli olarak erişilebilir olmasını sağlar. Hosting paketleri, site trafiğine ve işletmenin ihtiyaçlarına göre değişiklik gösterir. Yüksek performanslı bir e-ticaret hostingi, müşteri memnuniyetini artırır.
Ücretsiz e-ticaret nedir?
Ücretsiz e-ticaret, herhangi bir ücret ödemeden kullanabileceğiniz e-ticaret yazılım ve platformlarının sunduğu bir hizmettir. Genellikle sınırlı özellikler ve küçük ölçekli işletmeler için uygundur. Proticaret v4.05 sürümü ücretsiz bir paket olup, ücretsiz e-ticaret yazılımı indirip kendi hostinginize kurabilirsiniz. Ücretsiz e-ticaret platformları, başlangıç seviyesindeki kullanıcılar için iyi bir seçenektir..
En uygun e-ticaret paketleri nedir?
En uygun e-ticaret paketleri, işletmelerin ihtiyaçlarına göre belirlenen ve genellikle temel işlevleri içeren yazılım çözümleridir. Bu paketler, küçük ölçekli işletmeler için düşük maliyetli seçenekler sunar ve ürün listeleme, sipariş yönetimi, ödeme sistemleri gibi temel özellikler sağlar.